Tarımda verimlilik, daha az kaynak kullanarak daha fazla ve kaliteli ürün elde edebilmek açısından büyük önem taşır. Artan iş gücü, yakıt ve girdi maliyetleri karşısında tarımsal mekanizasyon, üretim süreçlerinin daha kısa sürede ve etkin biçimde gerçekleştirilmesini sağlayan önemli araçlardan biridir.
· Mekanizasyon verimliliği artırıyor
Traktör ve tarım makineleri; toprak işleme, ekim, gübreleme, ilaçlama ve hasat gibi işlemlerin zamanında yapılmasını sağlar. Böylece özellikle iş gücünün yoğun olduğu dönemlerde daha geniş alanların kısa sürede işlenmesi mümkün olur.
Türkiye üzerine yapılan akademik araştırmalar, makine kullanımındaki artış ile tarımsal üretim arasında uzun dönemde pozitif bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Bu durum, mekanizasyonun yalnızca iş gücünü azaltmakla kalmayıp üretim kapasitesine de katkı sağlayabileceğine işaret etmektedir.
· Maliyetlerin kontrolünde doğru makine seçimi
Mekanizasyonun üretici açısından önemli bir diğer boyutu maliyetlerdir. Bir makinenin maliyeti yalnızca satın alma bedelinden oluşmaz; yakıt, bakım, onarım, amortisman ve diğer işletme giderleri de toplam maliyet içerisinde değerlendirilmelidir.
Bu nedenle işletmenin ihtiyacından daha yüksek kapasiteli makineler satın alması ekonomik olmayabilir. Makinenin kullanım süresi ve iş kapasitesi arttıkça sabit maliyetlerin birim alana düşen payı azalabilir. Buna karşılık düşük kullanım oranı, makine yatırımının ekonomik verimliliğini düşürebilir.
Karaman'da kuru fasulye üretimi üzerine yapılan bir araştırmada mekanizasyon giderlerinin toplam üretim maliyetleri içerisinde önemli bir paya sahip olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç, mekanizasyon yatırımlarının üretim ekonomisi dikkate alınarak planlanması gerektiğini göstermektedir.
· Daha fazla makine değil, daha etkin kullanım
Mekanizasyon düzeyinin yüksek olması tek başına verimlilik anlamına gelmez. Doğru makine, doğru kapasite ve doğru zamanda kullanım ekonomik başarı açısından temel unsurlardır.
Bu nedenle üreticilerin makine yatırımı yaparken arazi büyüklüğü, ürün deseni, yıllık kullanım süresi, yakıt tüketimi ve bakım giderleri gibi unsurları birlikte değerlendirmesi gerekir. Küçük işletmeler açısından makine kiralama veya ortak makine kullanımı gibi alternatifler de ekonomik açıdan değerlendirilebilir.
· Sonuç
Tarımsal mekanizasyon; verimlilik, zaman yönetimi ve maliyet kontrolü açısından modern tarımın temel unsurlarından biridir. Ancak ekonomik fayda sağlamak için yalnızca makine sayısını artırmak yeterli değildir. İşletmenin ihtiyaçlarına uygun makine parkının oluşturulması ve makinelerin etkin kullanılması gerekir.
Kısacası, tarımda hedef daha fazla makine kullanmak değil, doğru makineyi en verimli ve ekonomik şekilde kullanmaktır.